علی سروش

هنجارهای گمشده خانوادگی در رسانه ملی

۹۹/۰۵/۷، ۱۲:۱۵ ب٫ظ

رسانه ملی حق ندارد تصویر غیرواقعی اقلیت ثروتمند، رفاه‌زده و راحت‌طلب را به خورد خانواده‌ها و کودکان ایرانی بدهد. این تصویر، درصد بسیار کمی از خانواده‌های ایرانی را نشان می‌دهد. تصویری که برای بیشتر خانواده‌ها نه‌ تنها ممکن نیست؛ بلکه اساساً مطلوب هم نیست. این بازنمایی تأثیر مستقیمی در تخریب فرهنگ و اقتصاد خانواده ایرانی دارد.

به‌گزارش «ایام»، متن پیش‌رو نوشتاری از دکتر «علی سروش»؛ پژوهشگر اجتماعی است که ضمن تاکید بر لزوم تولید محتوا بر اساس ارزش‌های ایرانی اسلامی توسط رسانه ملی، تعدادی از این ارزش‌ها را که باید در ساخت تولیدات تلوزیونی مورد توجه قرار گیرد، بر می‌شمارد. متن کامل این یادداشت را که در شمارل ۶۴ نشریۀ فرهنگی، تحلیلی راه به چاپ رسیده است، در ادامه می‌خوانید:

تأکید اصلی مقام معظم رهبری در روش تربیت فرزند، محیط خانواده است:

«… بعضی‌ها می‌گویند که شما می‌گویید فرزند زیاد [داشته باشید]، خب اگر [فرزندان] زیاد شدند در خانه، نمی‌توانیم تربیتشان کنیم؛ این حرف غلط است. تربیت فرزندان، تربیت تکتک فرزندان نیست، تربیت محیط خانواده است. محیط خانواده که خوب بود، چه بچّه یکی باشد، چه پنج تا باشد، فرقی نمی‌کند. خوب تربیت می‌شوند. به‌طور طبیعی، به‌طور غالب خوب تربیت می‌شوند».(۱۵/۹/۹۵)

یکی از مهم‌ترین عواملی که بر شکل‌گیری این محیط تأثیر دارد، اگر نگوییم مهم‌ترین عامل، رسانه و به‌صورت خاص رسانه ملی و شبکه پویاست؛ چرا که این رسانه است که تصویر کودکان و حتی والدین را از محیط خانواده ایرانی بازنمایی می‌کند. این رسانه است که به ارزش‌ها و هنجارها و ضد ارزش‌ها از نگاه خودش ضریب می‌دهد.

رسانه ملی حق ندارد تصویر غیرواقعی اقلیت ثروتمند، رفاه‌زده و راحت‌طلب را به خورد خانواده‌ها و کودکان ایرانی بدهد. این تصویر، درصد بسیار کمی از خانواده‌های ایرانی را نشان می‌دهد. تصویری که برای بیشتر خانواده‌ها نه‌ تنها ممکن نیست؛ بلکه اساساً مطلوب هم نیست. این بازنمایی تأثیر مستقیمی در تخریب فرهنگ و اقتصاد خانواده ایرانی دارد.

رسانه ملی باید ناظر بر ارزش‌های ایرانی اسلامی، تلاش کند برخی آداب و رسوم و سنت‌های ارزشمند ایرانی را که رو به ضعف گذاشته است، تقویت کند. برخی از این هنجارهای فرهنگی و اجتماعی که در ساخت برنامه‌های تلویزیونی باید مورد توجه قرار بگیرد عبارت‌اند از:

۱. جایگاه خاص پدر و مادر نسبت به فرزندان؛ آیا در رسانه ملی تلاش برای ارتقای جایگاه و احترام والدین صورت می‌گیرد؟ یا فرزندسالاری بازتولید می‌شود؟

۲. جایگاه مهم پدر؛ در خانواده ایرانی نقش وِلایی پدر، نقش بی‌بدیلی داشته است. آیا تلاشی وجود دارد که جایگاه ویژه پدر در خانواده ارتقا یابد؟ آیا تصویر پدر ایرانی بیشتر شبیه به خودپرداز بازنمایی می‌شود و یا پشتوانه قدرت و معنویت فرزندان؟

۳. فرهنگ کار و تلاش؛ یکی از آسیب‌های جدی نسل جدید به‌واسطه افزایش رفاه و گسترش تکنولوژی و سرگرمی‌ها، کمرنگ شدن روحیه کار و تلاش است. آیا در تلویزیون این اهتمام وجود دارد که این فرهنگ سخت‌کوشی ایرانی را به خانواده ایرانی برگرداند؟

۴. فرهنگ تعهد و مسئولیت‌پذیری؛ شاید مهم‌ترین اشکال در بازنمایی تصویر خانواده ایرانی، بازنمایی خانوادهای خنثی، بی‌دغدغه و مصرف‌گراست. خانواده‌ای که هیچ آرمانی جز آرمان‌های شخصی و معیشتی در آن دیده نمی‌شود که البته این واقعیت خانواده ایرانی نیست. عمده خانواده‌های ایرانی عدالتخواه و حقطلب هستند؛ ولو که ظاهراً مذهبی نباشند. بازنمایی نوجوانی که تنها وظیفه‌اش بازی و تفریح است، و خدمت‌رسانی به او وظیفه دیگران اعم از پدر و مادر تا مدرسه و دولت و… است، تصویر نوجوانی که همواره طلبکار است و هیچ مسئولیتی در قبال جامعه ندارد، آینده جامعه ایران را با خطرات جدی مواجه می‌کند.


لطفا در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید
لینک کوتاه: https://ayyam.ir/9517

چاپ نوشته


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برگزیده‌ها



تازه‌های شبکه‌های اجتماعی