حجت الاسلام جمال‌زاده

چهره تار رسانه از معنویتِ خانواده ایرانی

۹۹/۰۵/۷، ۱۱:۴۴ ق٫ظ

بنا بر پژوهش‌های منتشر شده، بیشترین نوع سفر زائران به مشهد مقدس به‌صورت خانوادگی انجام می‌شود. دیگر جلوه‌ها همچون حضور در نماز اعیاد فطر و قربان، حضور در بقاع متبرکه، زیارت اهل قبور، مراسمات مولود و عزای ائمه اطهار علیهم السلام و… نیز گواه معنویت‌گرایی خانواده‌هاست؛ اما در قاب رسانه ملی این ماهیت متعالی مغفول مانده؛ به‌گونه‌ای که نه تنها این روح جمعی در معنویت‌گرایی به‌ خوبی بازنمایی نمی‌شود، بلکه جمع خانواده در معنویت‌گرایی ناتوان جلوه داده می‌شود.

به گزارش«ایام»، متن پیش رو نوشتاری از «حجت الاسلام جمال‌زاده»؛ پژوهشگر حوزه معارف است که از بازنمایی ناقص معنویت‌گرایی در خانواده از سوی رسانه ملی انتقاد می‌کند. متن این یادداشت را که در شماره ۶۴ نشریۀ فرهنگی، تحلیلی راه منتشر شده است، در ادامه می‌خوانید:

وقتی سخن از معنویت به میان می‌آید، تفسیرهای انتزاعی و فلسفی از آن چنان پررنگ می‌شود که ذهن‌ها را از مقصود اصلی دور می‌کند. مخصوصاً اگر قرار باشد درباره معنویت‌گرایی خانواده‌های ایرانی در آینه رسانه ملی سخن گفته شود که علاوه بر حرف‌های انتزاعی، بازنمایی‌های غیرواقعی و دور از فضای مردمی نیز به آن اضافه می‌شود.

اگر بخواهیم با عینک برخی از افرادی که درباره معنویت و بندگی بسیار سخن می‌گویند و هیچگاه واقعیت‌های معنویت‌گرایی خانواده‌های ایرانی را نمی‌بینند، به این موضوع توجه کنیم، این خانواده‌های ایرانی هستند که نمره قابل قبولی از آنها نخواهند گرفت! این درحالی است که واقعیت عموم خانواده‌های ایرانی نشان می‌دهد معنویت و عبودیت در زندگیشان حضور پر رنگ و جدی دارد و به آن به‌مثابه یک منبع الهی برای داشتن زندگی بهتر نگاه می‌کنند.

در بررسی جلوه‌های معنویت‌گرایی خانواده‌های ایرانی باید به ماهیت خانوادگی آن و انسجامی که جمع خانواده به روح معنوی افراد و معنویت‌خواهی به جمع خانواده می‌دهد، توجه داشت. بارزترین نمونه آن زیارت خانوادگی است که بنا بر پژوهش‌های منتشر شده، بیشترین نوع سفر زائران به مشهد مقدس به‌صورت خانوادگی انجام می‌شود. دیگر جلوه‌ها همچون حضور در نماز اعیاد فطر و قربان، حضور در بقاع متبرکه، زیارت اهل قبور، مراسمات مولود و عزای ائمه اطهار علیهم السلام و… نیز گواه معنویت‌گرایی خانواده‌هاست؛ اما در قاب رسانه ملی این ماهیت متعالی مغفول مانده یا با نگاهی تک بُعدی به آن پرداخته شده است؛ به‌گونه‌ای که نه تنها این روح جمعی در معنویت‌گرایی به‌ خوبی بازنمایی نمی‌شود، بلکه جمع خانواده در معنویتگرایی ناتوان جلوه داده می‌شود.

خانواده‌های ایرانی معنویت را برای زندگی کردن می‌خواهند و معنویت‌خواهی آن‌ها کاملاً در بستر زندگی و جریان جاری زندگی روی می‌دهد. چنین نیست که فقط در موقعیت‌های خاص یا زمانی که اتفاق ناگواری برای یک خانواده روی می‌دهد، توجه به معنویت افزون شود، بلکه از لحظه تولد فرزند و مراسم ازدواج تا حضور بر سفره غذا و مسافرت و… همواره عنصر معنویت و توجه به جنبه‌های الهی این امور مورد توجه خانواده‌های ایرانی است. توأمان بودن زندگی و معنویت علاوه بر اینکه از سفارشات اهل بیت علیهم السلام است، پیشینه پررنگی در فرهنگ و ادبیات ایران زمین دارد.

اما در قاب رسانه ملی معنویت‌خواهی خانواده ایرانی منحصر شده است در مرگ یکی از نزدیکان، یا بیماری صعب‌العلاج یکی از اعضای خانواده و از این دست قاب‌های سیاه و تیره و تار که گزافه نیست اگر گفته شود بسیاری از بینندگان رسانه ملی به خاطر تکرار بیش از حد و القای حس نومیدی، از این صحنه‌ها بیزار هستند.

شاید در میان انبوه تولیدات رسانه ملی تنها مجموعه‌ای که روح معنویت و سرزندگی یک خانواده ایرانی را به خوبی در کنار هم نشان می‌داد، مجموعه پایتخت بود که تلاش کرده بود خود را به واقعیات زندگی یک خانواده متوسط ایرانی نزدیک کند و بی‌شک دلیل محبوبیت آن نزد مردم هم همین نکته بود.


لطفا در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید
لینک کوتاه: https://ayyam.ir/9495

چاپ نوشته


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برگزیده‌ها



تازه‌های شبکه‌های اجتماعی