گزارش ایام به مناسبت سالگرد آتش‌سوزی سینما رکس آبادن

نقشۀ بر آب / چه کسی دست حکومت را در سینما رکس رو کرد؟

۹۹/۰۵/۲۸، ۱۰:۲۸ ق٫ظ

اطلس انقلاب اسلامی یزد، مجموعه‌ای از رویدادها، وقایع، افراد و مکان‌های موثر و مهم انقلاب اسلامی در استان یزد بوده که بر اساس خاطرات مردمی گردآوری شده است. یکی از مداخل آن، مربوط به واقعه سینما رکس آبادان و عکس‌العمل شهید صدوقی است که به نوعی آغازگر جریان روشنگری در خصوص این واقعه بوده و منجر به اطمینان خاطر حضرت امام و بیانیه ایشان می‌شود.

پس از آتش گرفتن سینما رکس آبادان و زنده سوختن ۳۷۷ نفر در این فاجعه، فضای کشور متشنج می­‌شود. حکومت این کشتار جنایت‌­بار و غیرانسانی را به گردن انقلابیون می­‌اندازد. به گونه­‌ای که هیچکس دلیلی بر رد این ادعا ندارد. امام خمینی نیز در نجف به سر می­‌برد و دوری از وطن، وی را در اتخاذ هر تصمیمی مردد کرده است.

آیت‌الله صدوقی که در نبود امام در ایران، امین امت است و رهبری انقلابیون جنوب کشور را نیز برعهده دارد باید با موضع‌گیری درست خود، چوب‌گیر کرده در چرخ انقلاب را بیرون آورد و نگذارد نبض انقلاب کند شود.

مسلمان لانه مور را خراب نمی‌کند

ایشان در تاریخ ۳۰ مرداد ماه ۱۳۵۷ در سخنرانی مسجد حظیره به قضیه آبادان می­‌پردازد. آیت‌الله صدوقی اولین شخصی است که با جرئت علیه توطئه رژیم برای خراب کردن چهره انقلابیون موضع می‌­گیرد و به روشنگری می‌‌پردازد. با سخنرانی و انتشار اعلامیه صریح از جانب ایشان، علمای دیگر از تردید بیرون می­‌آیند. او در همین سخنرانی می‌­گوید: «…مسلمان لانه موری را خراب نمی‌­کند و این سینما، سینمایی بوده که دولت به آن کار نداشته، سکسی نبوده، آموزنده، صحنه­‌های خوب نشان می‌­داده، دولت می‌خواسته این صحنه‌ها نشان داده نشود. مسلمانان اگر بمبی بگذارند قبلش خبر می‌­دهند کسی کشته نشود. ولی آبادان از اول تا آخر رییس شهربانی! جلو سینما قدم می­زد. آقای شهربانی! آنجا چه کار داشتی؟ پلیس­‌ها مردم را متفرق کردند تا خرابکار بگیرند. خوب، همه سوختند، ذغال شدند. حالا ارتش را به رخ ما می‌کشند، ما هم خدایی داریم.»

شب قبل هم ایشان در مسجد حظیره درباره سینما رکس موضعی قاطع می‌­گیرد و بیان می‌کند: «اینها یک مشت وحشی هستند، عمل انسان و مسلمان این طور نیست. سینما سوزاندن کار خودشان است».

شیخ محمد صدوقی در ادامه با افراد مختلفی در این باب مشورت می‌کند. یکی از این افراد دکتر نظام الدینی است که مسئولیت نوشتن اکثر اعلامیه‌های آقای صدوقی را بر عهده دارد. وی از طریق تحلیل و بررسی اطلاعات واصله به این نتیجه می‌رسد که این کشتار فجیعانه در راستای بدنام کردن انقلابیون بوده است و قطعا دست ساواک در این پرونده به مانند کشته شدن یک توریست خارجی در شیراز و به قتل رسیدن سه نفر در اصفهان، دخیل است. سید محمد دعایی در این باره می‌گوید: «یک روز دکتر نظام الدینی مرا صدا زدند که بروم پیششان. ایشان ماجرا را برای من تعریف کردند و قرار شد برای این که ساواک از ماجرا بو نبرد، آیت الله صدوقی را به خانه‌ی شیخ ابوالقاسم مدبری ببرم تا در آنجا دکتر نظام الدینی ریز ماجرا را برایشان تعریف کنند و در مورد علنی شدنش فکری شود. نقشه عملی شد. دکتر نظام‌الدینی ماجرا را برای آقای صدوقی تعریف کردند و آیت الله پیشنهاد دادند اعلامیه‌ای توسط خود دکتر نوشته شده و در کشور پخش شود».

دکتر نظام الدینی اعلامیه‌ای با توجه به نکاتی که مد نظر آیت الله صدوقی است، با لحنی صریح می‌نویسد.

متن اعلامیه شهید آیت‌الله صدوقی

«ملت مسلمان و شریف ایران

 بار دیگر دست های جنایت بار خون آلود رژیم که تا مرفق در خون بی گناهان اصفهان تبریز، مشهد، قم، یزد، رفسنجان و… غوطه می‌خورد، از آستین مکر و خدعه شیطانی بیرون آمد و جنایتی بس هولناک، که روح چنگیز از شنیدن آن به لرزه در می‌آید در شهر آبادان بیافرید. مگر چه کرد؟ ۳۷۷ نفر زن و بچه و مرد بی دفاع را در سالن در بسته سینما به زغال تبدیل کرد. او با چنین جنایت سهمگین که روی هیتلر را سفید می کند غرض و هدف بزرگی دارد و به عبارتی دیگر بنا بر سنت همیشگی خویش، این دفعه رژیم می خواهد این جنایت را موجه جنایات بعدی و قبلی خویش قرار دهد، به این معنی که در برابر جنبش اصیل و دینی و ملی مردم کاملا به زانو در آمده است و اصالت های راستین این نهضت که از خون و گوشت و پوست مردم مجاهد ایران آنچنان می جوشد که جای هیچ بهانه قانونی و یا حتی شبه قانونی به دست عمال سفاک آنها نداده است تا بی دغدغه خاطر، خون بریزند و در برابر خبرگزاری های داخلی و خارجی افکار عمومی دنیا اعمال قرون وسطایی خود را توجیه کنند. دقت در مصاحبه ها و اعلانات دولت و اعلامیه های حکومت نظامی ضعف منطق خودکامگی حکومت را تأیید میکند. اینک برای اینکه افکار و احساسات عده ساده لوح را علیه نهضت مقدس تحریک کنند، دست به اقدام چنین فاجعه ای هولناک زده و به دنبال آن در رسانه های گروهی و رادیو و تلویزیون با قیافه هایی که دروغ و سالوس و نفاق از سراپای آنها می‌ریزد، برای این جنایت اشک تمساح می­ریزند این عزا نبود! این چیزی مافوق عزا بود؛ این یک فاجعه بود. غافل از اینکه دیگر این حناها حتی در پیش ساده لوح ترین افراد ایرانی رنگی ندارد.»

اعلامیه‌ی آیت الله صدوقی، روحی تازه به انقلابیون داده و دریای خروشان انقلاب را دوباره به جوشش می‌اندازد. به دستور ایشان بلافاصله پس از تایپ و تکثیر اعلامیه، یک نسخه از آن توسط علی اکبر نیشابوری به نجف منتقل و به دست امام می‌رسد. امام نیز با مطالعه‌ی نامه آیت الله صدوقی یقین پیدا می‌کند که دست انقلابیون از این جنایت پاک است و خون مردمان مظلوم آبادان به گردن حکومت پهلوی است؛ لذا با قوت قلب دست به قلم شده و اعلامیه‌ای علیه حکومت می‌نگارد. این اعلامیه از پشت تلفن برای بیت آیت الله صدوقی خوانده می‌شود تا از طریق یزد در کل کشور پخش شود. امام در اعلامیه[۱] خود با سه استدلال حادثه را به طور قطعی کار رژیم می­داند. اول آنکه شاه دو روز پیش در صحبت­های خود از وحشت بزرگی گفته بود که انقلابیون درصدد القای آن به مردم هستند و امروز آن حرفها را به آتش سوزی نسبت می­دهند تا انقلابیون را متهم کنند. دوم آنکه برنامه­ریزی آتش سوزی به گونه­ای است که حتی زمان قفل شدن درهای سینما کاملا منطبق با شروع آتش­سوزی است و سوم آنکه شاه سابقا هم گفته بود ایران را با ملت نابود می­کنم. امام این شواهد و دیگر مستدلات را به عنوان دلایلی بر وجود دست رژیم در این حادثه می­داند و به ملت اعلام خطر می­­کند که این اقدامات برای لوث کردن تظاهرات پاک مردم شجاعی است که با خون خود ریشه درخت اسلام را آبیاری می­کنند.

همزمان آیت الله صدوقی نامه­ای هم به آیت الله خامنه­ای که در تبعید است نوشته و واقعه را شرح می­‌دهد. اعلامیه های امام و آیت الله صدوقی در شهرهای دور و نزدیک به خصوص استان­های هم­جوار توزیع می‌شود. گروه‌های مختلفی موظف می‌شوند که اعلامیه‌ها را در کشور پخش کنند. یکی از آنها گروه سید محمد دعایی و دوستانش است. این گروه موظفند اعلامیه‌ها را در مناطق شمالی کشور پخش و به دست علمای کشور برسانند.

پس از آیت الله صدوقی  و امام خمینی، نوبت به آیت الله خاتمی و آیت الله اعرافی می‌رسد. این دو عالم اعلامیه‌ای مشترک منتشر می‌کنند و در آن با محکوم کردن اقدام جنایت آمیز ساواک می‌نویسند: «فاجعه ای با این ابعاد را درکدام سرزمین سراغ داریم؟ جوانان و زن و بچه ای که قصد تماشای فیلمی غیر مبتذل در سالنی اجتماع کردند چگونه و به چه منطقی می­توان آنها را آتش زد و نگذاشت که نیروی امدادی مردم به آنها برسد.»

جوانان یزدی نیز ساکت ننشسته و انزجار خود از این فاجعه را در اعلامیه‌ای با امضای جوانان مبارز یزد منتشر می‌کنند. علی سپهری اردکانی که مسئول نوشتن و تکثیر این اعلامیه است با اشاره به اینکه شاه و آمریکا متوجه شده اند که نمیتوان در برابر سیل بنیان کن نهضت تحت رهبری امام مقاومت کرد، هدف حکومت از این فاجعه را بدنام کردن انقلابیون در اذهان کشورهای خارجی و کاشتن تخم بدبینی در دل مردن نسبت به نهضت، بیان می­کند.

آیت الله صدوقی در تاریخ ۴ شهریور ۵۷ مجلس بزرگداشتی را در مسجد حظیره تدارک می­بیند و مردم روزه­دار یزد در سالروز شهادت حضرت علی(علیه السلام) دستجات عزارداری خود را برای شرکت در این مراسم بسیج می­کنند. در پایان همین مراسم و در ساعت ۱۶ راهپیمایی علیه رژیم با جمعیتی هزاران نفره توسط عزاداران برگزار می­شود. مردم پرچم قرمز در دست دارند و مسیر حظیره تا چهار راه امیر چخماق را طی می‌کنند. شعارها اغلب صلوات و درود بر خمینی است. این راهپیمایی در روزنامه­ کیهان با متن زیر منعکس می­شود: «بعد از ظهر دیروز ۴/۶/۵۷ هزاران نفر از مردم یزد پس از شرکت در مجلس یادبود قربانیان فاجعه سینما رکس آبادان، در خیابان پهلوی این شهر دست به تظاهرات زدند. این عده پس از عبور از خیابان پهلوی در میدان امیرچخماق دور زده و به مسجد حظیره بازگشتند».

بدین ترتیب نقشه حکومت که باعث شده حتی انقلابیون به شک و تردید بیفتند، با درایت و جرئت آیت الله صدوقی و یارانش همچون دکتر نظام الدینی نقشه بر آب می­گردد و باعث می­شود پس از دلگرمی امام از نامه آیت الله صدوقی و اعلامیه ایشان، آتش زدن سینما رکس آبادان به عاملی بزرگ برای رسوایی رژیم تبدیل شود.


[۱] صحیفه امام، ج‏۳، ص: ۴۴۵ و ۴۴۶


لطفا در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید
لینک کوتاه: https://ayyam.ir/10898

چاپ نوشته


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برگزیده‌ها

مصاحبه با پروفسور بویل درباره ابعاد حقوقی تسخیر سفارت آمریکا
دکترین ضرورت چیست؟
 محاکمه شهروند آمریکایی در دوران کاپیتولاسیون
محکومِ آمریکایی
 سخنرانی حجت الاسلام الهی خراسانی
پیامبری که نمی‌شناسیم
مشاهده همه


تازه‌های شبکه‌های اجتماعی