مسجد رهبر؛ روایت یک جریان

کتاب «مسجد رهبر» شامل تاریخ شفاهی مسجد کرامت، نوشته مرتضی انصاری‌زاده، توسط انتشارات راه‌یار منتشر و راهی بازار نشر شد.


روایت توده‌ها؛ رونمایی از نیمه پنهان انقلاب اسلامی

اگر قرار باشد انقلاب را صرفاً با شعار یا تحلیل نخبگانی و سیاسی و مباحث نظری مطرح کنیم به جایی نخواهیم رسید. باید از «نیمۀ پنهان انقلاب» که روایت تاریخی آن است رونمایی شود. در پیام دی‌ماه ۶۷ امام هم آمده است: «انقلاب را با توده‌ها روایت کنید».


خرده‌روایت‌هایی از عزاداری مردمان سبزوار در تب و تاب انقلاب

یکی از اولین حرکت‌های انقلابی که در سطح روستاهای منطقه سبزوار انجام شد، خواندن نوحه‌هایی با حال و هوای انقلاب در ماه محرم بود. مردم هم به صورت پرشور با این نوحه‌ها به عزاداری و زنجیرزنی می‌پرداختند. نوحه‌هایی که مفاهیم جدیدی دربرداشت.


حرکت فرهنگی حسین علم‌الهدی در زندان ساواک

حسین علم‌الهدی آن موقع شانزده سالش بود و زیر هجده سال داشت، او را به بند نوجوانان زندان ساواک برده بودند. تا به بند نوجوانان رسید، کار فرهنگی را شروع کرد. بچه­‌های­ نوجوان را دور خودش جمع کرد و قرآن و نهج‌البلاغه و نماز یادشان می‌­داد. رئیس زندان با دیدن این وضع عصبانی شد. دستور داد شبانه او را به درخت بسته و حسابی کتکش بزنند.


علی کنعانی ؛ مرد همیشه اوّل

از وقتی شنیده بود که خورشید در بالای کوهِ سهند دوبار طلوع می‌کند، آرام‌وقرار نداشت! این چه رازی است که خورشید پیشِ خود دارد و «علی کنعانی» از آن بی‌خبر است؟


ناگفته‌های روزگار اسارت / از راه نرسیده می‌خواستند اعدامم کنند

وقتی نماینده‌های صلیب سرخ می‌آمدند، عراقی‌ها ابزارهای شکنجه مثل کابل و شلنگ را بالای پشت بام می‌انداختند، ما را هم تهدید می‌کردند که اگر از شکنجه‌ها چیزی بگویید، بعد رفتن نمایندگان صلیب سرخ ما می‌مانیم و شما. صلیب هم در اصل یک پستچی و نامه‌بر بود.


اسارت به روایت زندانی موصل / حفظ روحیه اُسرا با برنامه‌های هنری

باید حواس‌مان می‌بود که تمرین دور از چشم عراقی‌ها باشد و آن‌ها صدایمان را نشنوند. از موقعیت‌های خاصی برای تمرین استفاده می‌کردیم. مثلاً آمار اُسرا را که می‌گرفتند همه به هواخوری می‌رفتند. در این زمان، آسایشگاه‌ها را نظافت می‌کردند. ما در همان لحظات نظافت که در آسایشگاه‌ها کُرک پتو به هوا بلند می‌شد و گردوغبار فضا را تار می‌کرد، پرده‌ای دور خودمان می‌کشیدیم و به اصطلاح خودمان را استتار می‌کردیم، به‌طوری که نگهبان‌ها متوجه نشوند. بعد شروع به تمرین سرود می‌کردیم.


یک کرونانگاری متفاوت

تصویر غالب از نقش‌پذیری خانم‌ها در مواقع بحران، به دوره پشتیبانی از جنگ باز می‌گردد؛ یعنی نقش غیرمستقیم و البته موثر. شرایط در بحران کرونا، البته متفاوت است. بیشتر پرستاران در بیمارستان خانم‌ها هستند و این‌بار به صورت مستقیم نقش‌آفرینی می‌کنند… تکرار هشتگ «سپاس قهرمانان سلامت» به تنهایی نمی‌تواند تصور و درک ما را بهبود بخشد. خانم‌ها طبیعتا دلبستگی‌ها و وابستگی‌هایشان به خانواده پررنگ‌تر است. باید کمی به دغدغه‌هایشان نزدیک شویم تا ببینیم «قهرمان بودن» و در عین حال «مادر بودن» و «دختر بودن»، ممکن است چه تراژدی سنگینی ساخته باشد.



تاریخ شفاهی زمینه‌ای برای انقلاب فرهنگی

ما با استفاده از تاریخ شفاهی می‌توانیم به حجم انبوه، گسترده و متنوع رویدادها و تجربه‌های از سر گذرانده دسترسی پیدا کنیم که مطالعۀ دقیق آن‌ها می‌تواند الگوی مطلوب عمل ما را در شکل‌گیری تمدن ایرانی اسلامی نشان دهد.