تمدن اسلامی بدون اخلاق اسلامی محال است/ شدنی نیست که همه مثل ما فکر کنند

چرا می‌خواهیم همه مثل ما فکر کنند، این شدنی نیست. وحدت حول محور مشترکات است. خدا در قرآن این‌طور می‌گوید: «تَعالَوا إِلی کلِمَهٍ سَواءٍ بَینَنا وَبَینَکم»، وقتی می‌خواهد مسیحی‌ها، یهودی‌ها و اهل کتاب را دعوت کند، می‌گوید بیایید حول محور کلمه «سواء» – آن سخنی که همه‌مان قبول داریم – اجماع کنیم. یک جاهایی هم تفاوت داریم، عیب ندارد، آن تفاوت‌ها را بگذارید برای وقتش.


روضه‌های عدالتخواهانه و روح سرمایه‌داری

بخشی از این روضه‌های عدالتخواهانه، ناشی از انباشت سیاست‌های هفت سال گذشتۀ دولت فعلی باشد، اما شاید هم این روضه‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌داری – آن هم در شهر «مذهبی» مشهد‌الرضا(ع)، مدفن امام هشتم(ع) – پایتخت فرهنگی جهان اسلام و یکی از ارکان تمدن نوین اسلامی، تبدیل به یک کلان مسئلۀ اجتماعی شده است.


جلوه‌های فرهنگ عاشورایی نمادهای تمدن اسلامی شیعی هستند

یکی از ده‌ها جلوه و بروز عینی «فرهنگ عاشورایی» هیئت‌های مذهبی هستند؛ هیئت‌ها خودشان می‌توانند نوعی انعکاس و جلوه «تمدن اسلامی شیعه» محسوب شوند؛ چون توانسته‌اند نوعی فرهنگ خاص را توسعه داده و به منضه ظهور اجتماعی برسانند.


مشهد و افول از جایگاه تمدنی خویش

تجربه دوران فرهنگسرای امت در محله رضائیه مشهد نشان داد که می‌توان با فعالیت صحیح، شیعه و سنی را حتی در محافل اهل بیت (علیهم السلام) کنار هم جمع کرد و فضا را از دست جریان تندرو گرفت.هرچند این‌ قصه روز عیدغدیر، نه تنها همان زمان هم‌ وجود داشت و عزمی برای جلوگیری آن نبود، بلکه حامیانی هم‌داشت!


عوامل موثر در شکوفایی علم در تمدن درخشان اسلامی

در فرض این‌که دستگاه حاکمه هم حمایت نکنند؛ بدتر از مغول که دیگر قابل تصور نیست! «ان الله لایغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بأنفسهم»! مسئله این‌جاست: برای رشد جامعه علمی، راهی جز همت خود جامعه علمی نیست. جامعه علمی، خود، اگر «خواجه نصیرالدین»هایی در خود بپرورد، خواهد توانست حتی هلاکوخان مغول را هم به خدمت توسعه علم بگیرد!


تولید و تعمیق الگوهای بومی

با تحلیلی که از حرکت تکاملی شیعه و به عبارت دیگر حرکت تکامل دینداری اجتماعی تا رسیدن به مرحله ظهور اسلام داریم، می‌شود انقلاب اسلامی را تحلیل کرد و گفت انقلاب اسلامی انباشت عدالت‌خواهی دینی و معنویت‌خواهی است که در طول تاریخ متراکم شده است.


اگر اندلس «اسلامی» بود…

تاریخ حضور استعمار در جهان اسلام و توطئه‌های تفرقه‌آمیز آنان در میان امت‌های مسلمان، به قرن‌ها پیش از جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراطوری عثمانی بر می‌گردد؛ زمانی که مسیحیان شکست خورده از آخرین جنگ صلیبی در شام مغبون و محزون به اروپا بازگشتند و این بار تمام توان خود را در اسپانیا گذاشتند تا شاید دو قرن ناکامی‌خود در شام و مصر (از ۱۰۹۵ تا ۱۲۹۱ میلادی) را جبران کنند.


عارضه‌های گفتمانی مهار عدالتخواهی

وقتی رهبر انقلاب در یک فراز مهم، از «ضرورت بالا نگه داشتن پرچم آرمانخواهی و مطالبه‌گری با ملاحظۀ مراقبت از آسیب ندیدن نظام» در گفتگوی رمضان ۹۹ با دانشجویان، سخن می‌گوید، گفتمان مهار، بی‌توجه به پایۀ اصلی این سخن(ضرورت تداوم عدالتخواهی و مطالبه‌گری) بلافاصله وجه تهدیدی و قید «مراقبت از آسیب دیدن نظام» را برجسته می‌کند تا زمینه را برای تداوم مهار عدالتخواهان در حال و آینده آماده نگه داشته باشد.


جایگاه فلسفۀ شیعی در آیندۀ بشر از نگاه اصغر طاهرزاده

تمدن شناسان معاصر گفته‌اند: دنیای جدید که فعلاً ما با آن روبه‌رو هستیم حاصل لیبرالیسم و سوسیالیسم و فاشیسم است ولی آنچه وارد این اردوگاه تمدن‌سازی شده، انقلاب دینی است و هرکس از این به بعد بخواهد جهان جدید را بشناسد، بدون توجه به انقلاب دینی نمی‌تواند.